NGÀY HEN TOÀN CẦU 2021

Ý nghĩa của ngày Hen toàn cầu

Ngày Hen toàn cầu là sự kiện được tổ chức hàng năm vào ngày thứ ba tuần đầu của tháng 5 do GINA (Global Initiative for Asthma) khởi xướng, vào ngày nay nhiều hoạt động sẽ diễn ra ở các quốc gia trên thế giới nhằm nâng cao nhận thức trong cộng đồng về gánh nặng của bệnh hen phế quản, để giáo dục gia đình và nhân viên y tế về các phương pháp hiệu quả để xử trí và kiểm soát hen  

Hen là vấn đề sức khỏe toàn cầu: ảnh hưởng đến tất cả các nhóm tuổi, tăng chi phí điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống (nghỉ học, nghỉ việc, giảm năng suất lao động), thậm chí tử vong. Hen gây ra gánh nặng lớn cho người bệnh, gia đình và xã hội. Mặc dù bệnh hen không thể chữa khỏi, nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, nhằm làm giảm và ngăn ngừa cơn hen (đợt cấp) thì người bệnh có thể sinh hoạt bình thường.

Chủ đề của Ngày Hen Toàn cầu năm nay 2021 là “Uncovering Asthma Misconceptions (Khám phá những quan niệm sai lầm về bệnh hen)”. Chủ đề này đưa ra lời kêu gọi hành động nhằm giải quyết những lời truyền miệng và quan niệm sai lầm phổ biến liên quan đến bệnh hen, cản trở người bệnh hen được hưởng lợi ích tối ưu từ những tiến bộ lớn trong việc kiểm soát tình trạng này.

Những quan niệm sai lầm phổ biến về bệnh hen bao gồm: 

Sự thật là: 

1.    Bệnh hen có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi (ở trẻ em, thanh thiếu niên, người trưởng thành và người già)

2.    Bệnh hen không lây nhiễm. Tuy nhiên, nhiễm trùng đường hô hấp do siêu vi (như cảm lạnh và cúm) có thể gây ra cơn hen. Hoặc là Ở trẻ em, bệnh hen thường liên quan đến dị ứng, nhưng bệnh hen khởi phát ở tuổi trưởng thành thì ít liên quan đến dị ứng hơn.

3.    Khi bệnh hen được kiểm soát tốt, người bệnh hen có thể tập thể dục, thậm chí là hoạt động thể thao đỉnh cao.

4.    Hen thường có thể được kiểm soát bằng corticoid dạng hít liều thấp 

Làm sao phát hiện sớm bệnh Hen phế quản?

Hen phế quản (HPQ) hay còn gọi bệnh suyễn có đặc điểm là viêm mạn tính niêm mạc phế quản làm tăng phản ứng của phế quản thường xuyên với nhiều tác nhân kích thích, dẫn đến co thắt lan toả cơ trơn phế quản. Sự co thắt phế quản không cố định, thường có thể hồi phục tự nhiên hoặc sau khi dùng thuốc giãn phế quản.

Trên lâm sàng, HPQ biểu hiện với các triệu chứng như thở khò khè, khó thở, nặng ngực và ho. Bệnh biến đổi theo mùa, nặng khi tiếp xúc yếu tố nguy cơ hoặc thay đổi thời tiết. Các triệu chứng này có liên quan với sự biến đổi của luồng không khí thở ra do tình trạng tắc nghẽn đường thở (phù nề niêm mạc, co thắt cơ trơn, tăng tiết đờm).

Triệu chứng lâm sàng

- Khó thở, khò khè, thở rít, đặc biệt thì thở ra;

- Thời điểm xuất hiện cơn khó thở: về đêm, theo mùa, sau một số kích thích (cảm cúm, gắng sức, thay đổi thời tiết, khói bụi);

- Tiền sử có cơn khó thở kiểu hen: ho khạc đờm, khó thở, cò cử, nặng ngực, nghe phổi có ran rít, ran ngáy;

- Tiền sử bản thân: viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc dị ứng, dị ứng thuốc, thức ăn;

- Tiền sử gia đình có người mắc hen phế quản và/ hoặc các bệnh dị ứng;

- Cần lưu ý loại trừ các bệnh lý khác có triệu chứng giống hen phế quản như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), giãn phế quản, viêm phế quản co thắt ....;

- Khẳng định chẩn đoán nếu thấy cơn hen phế quản với các dấu hiệu đặc trưng:

+ Tiền triệu: hắt hơi, sổ mũi, ngứa mắt, ho khan, buồn ngủ...

+ Cơn khó thở: lúc bắt đầu khó thở chậm, ở thì thở ra, có tiếng cò cứ người khác cũng nghe được, khó thở tăng dần, sau có thể khó thở nhiều, vã mồ hôi, nói từng từ hoặc ngắt quãng. Cơn khó thở kéo dài 5- 15 phút, có khi hàng giờ, hàng ngày. Cơn khó thở giảm dần và kết thúc với ho và khạc đờm. Đờm thường trong, quánh, dính. Khám trong cơn hen thấy có ran rít, ran ngáy lan toả 2 phổi.

Nguồn trích dẫn: tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hen phế quản người lớn và trẻ em ≥ 12 tuổi (1851/QĐ-BYT ngày 24/4/2020).

Vậy bạn cần làm gì khi nghi ngờ mình hoặc người thân bị hen phế quản?

Các triệu chứng điển hình của bệnh Hen là thở khò khè, khó thở, nặng ngực và ho.

- Người bị hen thường có nhiều hơn một trong các triệu chứng nêu trên;

- Các triệu chứng biến đổi theo thời gian và cường độ;

- Các triệu chứng thường xảy ra hoặc nặng hơn vào ban đêm hay lúc thức giấc;

- Các triệu chứng thường khởi phát khi gắng sức, cười lớn, tiếp xúc các dị nguyên hay không khí lạnh;

- Các triệu chứng thường xảy ra hoặc trở nên xấu đi khi nhiễm vi rút.

Vậy khi có các triệu chứng trên bạn nên đi khám để phát hiện sớm Bệnh Hen.

Còn những bệnh nhân hen nên chớ nản lòng, nên điều trị đúng cách để có thể ngừa được cơn hen, tránh được những hậu quả nguy hiểm, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Trung tâm Y khoa Phước An với sứ mệnh được chăm sóc sức khỏe người bệnh, luôn đồng hành với quý khách hàng. Với đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng tận tâm, nhiều kinh nghiệm giúp chẩn đoán, điều trị, theo dõi, tư vấn cho người bệnh.