NGÀY QUỐC TẾ CHĂM SÓC TAI 2021

Ý nghĩa của ngày Quốc tế Chăm sóc Tai

Đôi tai (Thính giác) là một trong năm giác quan quan trọng của con người, giúp con người nhận thức về thế giới xung quanh và giao tiếp được trong xã hội. Thính giác giúp con người phát triển tình cảm và năng lực một cách toàn diện.

Điếc tai(Khiếm thính) hay Suy giảm khả năng nghe (thính lực) ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống của người bệnh, gây ra các hậu quả cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần, giáo dục và việc làm. Khó giao tiếp, mất tự tin làm người bệnh tự thu mình lại, sống cô đơn dễ dẫn đến chứng trầm cảm, khủng hoảng thần kinh. Đối với trẻ bị điếc sớm (điếc bẩm sinh), trước khi biết nói, thì hậu quả nặng nề là trẻ bị câm, do trẻ không tiếp nhận được các tín hiệu âm thanh nên không biết nói.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), toàn cầu có khoảng 466 triệu người (5% dân số) bị nghe kém, trong đó 34 triệu là trẻ em và dự đoán đến năm 2050 con số đó sẽ tăng gần gấp đôi, khoảng 1 tỉ người, tức cứ 10 người thì 1 người bị ảnh hưởng bởi các vấn đề về khả năng nghe. Trong đó người trẻ từ 12 đến 35 tuổi có nguy cơ nghe kém do tiếp xúc tiếng ồn từ các thiết bị âm thanh cá nhân không an toàn và tiếp xúc với âm thanh ở mức độ gây hại tại các địa điểm vui chơi giải trí ồn ào. Chi phí tiêu tốn vào giải quyết mất thính lực khoảng 750 tỉ USD. Nhưng ước tính 50% của các trường hợp mất thính lực có thể phòng tránh được.

Vì vậy, ngày 3 tháng 3 hàng năm được chọn là Ngày Thính giác Thế giới (World Hearing Day) hay là Ngày Quốc tế Chăm sóc Tai (International Ear Care Day) nhằm nâng cao nhận thức của mọi người về việc phòng bệnh điếc, đồng thời thúc đẩy thế giới hoạt động nhiều hơn để giải quyết các bệnh về tai trong suốt cuộc đời của mỗi người. Sở dĩ chọn ngày 3 tháng 3 phù hợp với số 3.3 là hình ảnh đại diện cho hai tai. Mỗi năm, Ngày Thính giác Thế giới có một chủ đề và chủ đề năm nay 2021 là “Chăm sóc THÍNH GIÁC cho TẤT CẢ MỌI NGƯỜI (Hearing care for ALL)”.

Nguyên nhân gây nghe kém

1. Bẩm sinh: bệnh điếc tai ở trẻ sơ sinh có thể do di truyền, hoặc tai biến lúc sanh hay do người mẹ khi mang thai đã dùng thuốc gây độc với ốc tai.
   
   
2. Tuổi tác: khả năng nghe bị suy giảm do lão hóa.
   
   
3. Tiếng ồn: trong môi trường nghề nghiệp hoặc giải trí. Mức độ không an toàn của âm thanh là tiếp xúc với trên 85dB trong 8 giờ hoặc 100dB trong 15 phút.

• Độ ồn được đo bằng decibel (dB): số càng cao, tiếng ồn càng lớn. Thí dụ:
  • Tiếng thì thầm: 30dB
  • Một cuộc hội thoại: 60dB
  • Tiếng ồn giao thông: 70 đến 85dB
  • Tiếng xe máy: 90dB
  • Nghe nhạc với âm lượng cao nhất thông qua tai nghe: 100 đến 110dB
  • Tiếng máy bay cất cánh: 120dB

4. Thuốc: bao gồm một số thuốc kháng sinh, điều trị ung thư, một số gây điếc vĩnh viễn, nhưng một số trường hợp có thể phục hồi khả năng nghe khi ngưng thuốc.
   
   
5. Thuốc lá: hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc (hút thuốc thụ động) đều làm tổn hại thính giác do các hóa chất nguy hiểm.
   
   
6. Tích tụ ráy tai: ráy tai nằm trong ống tai ngoài, là một chất không thấm nước có tác dụng bảo vệ tai khỏi chấn thương, nhiễm trùng hay dị vật từ bên ngoài. Tuy nhiên khi ráy tai quá nhiều, khiến nghe kém, ù tai,…
   
   
7. Thủng màng nhĩ: do vật nhọn, tiếng nổ lớn hoặc thay đổi áp lực đột ngột.
   
   
8. Nhiễm trùng: viêm tai giữa hoặc viêm màng não, có thể làm hỏng ốc tai.
   
   
9. U dây thần kinh thính giác hoặc một số bệnh lý khác,…

Chúng ta cần làm gì để bảo vệ đôi tai?

1. Đối với điếc bẩm sinh ở trẻ, cần phát hiện sớm để can thiệp sớm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ/lời nói như những trẻ nghe bình thường đồng trang lứa. Nên can thiệp sớm trước 3 tuổi càng tốt, bắt đầu từ 6 tháng đầu đời.
2. Điếc ở người cao tuổi: hiện nay không phải không phải là bệnh vô phương cứu chữa mà vẫn có thể cải thiện được bằng sử dụng thuốc hay một số biện pháp trợ giúp khác như máy trợ thính, cấy điện cực ốc tai..nhằm nâng chất lượng cuộc sống.
3. Đối với tiếng ồn: hạn chế thời gian và cường độ tiếp xúc với tiếng ồn là cách bảo vệ đôi tai của bạn tốt nhất. Theo khuyến cáo của chuyên gia:

• Tránh tiếng ồn lớn: tránh xa các tiếng ồn lớn mỗi khi có thể, không đứng gần các loa phóng thanh. Mức độ cho phép cao nhất của tiếp xúc với tiếng ồn tại nơi làm việc là 85 dB tối đa là 8 giờ mỗi ngày. Còn những nơi như câu lạc bộ đêm, quán bar và các sự kiện thể thao với mức độ tiếng ồn 100 dB do đó nên giảm đáng kể thời gian tiếp xúc, an toàn là không quá 15 phút.
• Cẩn thận khi nghe nhạc:
  • Không sử dụng tai nghe hơn một giờ, nghỉ ngơi ít nhất 5 phút.
  • Sử dụng tai nghe chống ồn.
  • Không nghe nhạc ở mức hơn 60% âm lượng tối đa.

• Bảo vệ thính giác:
  • Mang nút bịt lỗ tai khi đến các địa điểm ồn ào và nếu có thể, mang các thiết bị tai nghe hủy tiếng ồn.
  • Giới hạn thời gian tham gia vào các hoạt động ồn ào, cố gắng tránh xa các tiếng ồn mỗi 15 phút.
  • Cho thính giác của bạn khoảng 18 giờ để phục hồi sau khi tiếp xúc với nhiều tiếng ồn.

• Kiểm tra thính lực: mỗi năm một lần, nhất là những người phải tiếp xúc với tiếng ồn lớn.

Theo WHO: “Một khi thính lực đã mất, sẽ khó phục hồi. Những hành động phòng ngừa đơn giản như trên sẽ cho phép mọi người tiếp tục thưởng thức cuộc sống mà không đặt thính giác của mình vào nguy cơ".

4. Đối với Thuốc: không tự ý dùng thuốc, nên hỏi ý kiến của bác sĩ.
   
   
5. Thuốc lá: ngưng hút thuốc lá và tránh cả khói thuốc.
   
   
6. Loại bỏ ráy tai đúng cách: không nên sử dụng dụng cụ làm bằng kim loại cứng, có móc và sắc … rất dễ gây tổn thương trầy xước niêm mạc ống tai, gây viêm nhiễm, chảy máu hoặc thủng màng nhĩ. Cũng không nên thường xuyên dùng tăm bông để ngoáy tai, vì chúng có thể đẩy ráy tai vào sâu hơn. Nếu bạn cảm thấy khó chịu: ù đặc, nghe kém, ngứa hay đau, bạn nên tới gặp bác sĩ tai mũi họng để kiểm tra và lấy ráy tai nếu cần thiết.
   
   
7. Không dùng vật sắc nhọn để ngoáy tai vì có thể làm thủng màng nhĩ.
   
   
8. Về bệnh viêm nhiễm hoặc các bệnh lý liên quan đến thính giác: đều cần đến bác sĩ tai mũi họng để khám kiểm tra, phát hiện sớm.

Trong nhiều trường hợp, thính lực giảm dần nên mọi người không chú ý, không phải ai cũng nhận thấy thính lực của họ bị suy giảm, do đó cần sự giúp đỡ, phát hiện của người thân trong gia đình hoặc bạn bè vì thường là người nhận thấy rõ điều này, để khuyến khích họ đi khám kiểm tra.

Bác sĩ Tai mũi họng của Trung tâm Y khoa luôn luôn đồng hành với các bạn trong việc CHĂM SÓC ĐÔI TAI của bạn.