NGÀY THẾ GIỚI KHÔNG THUỐC LÁ 2021

• Ý nghĩa của ngày Thế giới KHÔNG Thuốc lá

Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh tật và tử vong với 8 triệu ca tử vong mỗi năm và hơn 1 triệu ca tử vong vì hút thuốc thụ động trên toàn thế giới (Hút thuốc thụ động là tình trạng những người không hút thuốc nhưng do phải hít thường xuyên với khói thuốc do người khác hút).

Theo thống kê của Chương trình điều tra tỷ lệ hút thuốc lá trên người trưởng thành toàn cầu GATS năm 2010 thì Việt Nam có 47,4 % nam giới và 1,4% nữ giới hút thuốc lá. Hiện nay, có khoảng 53,3% người không hút thuốc lá bị phơi nhiễm khói thuốc lá trong gia đình, 36,8% người không hút thuốc lá làm việc trong những tòa nhà bị phơi nhiễm khói thuốc lá.

Tất cả các loại thuốc lá đều có hại, và bất kỳ sự tiếp xúc nào với khói thuốc lá đều có thể gây tổn hại cho cơ thể.

Vì vậy, từ năm 1987 WHO đã chọn ngày 31 tháng 5 hàng năm là Ngày Thế giới không thuốc lá (World No Tobacco Day - WNTD), với mục đích tạo ra và khuyến khích khoảng thời gian 24 tiếng không có khói thuốc lá trên toàn cầu, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá, lợi ích của việc cai nghiện thuốc lá và môi trường sống không có khói thuốc; đồng thời kêu gọi sự quan tâm của các quốc gia đối với công tác phòng chống tác hại thuốc lá.

• Chủ đề của ngày Thế giới KHÔNG Thuốc lá năm 2021:

"Commit to Quit", Tổ chức Y tế Thế giới vừa khởi động chiến dịch toàn cầu "Cam kết bỏ thuốc lá" kéo dài một năm cho Ngày Thế giới không thuốc lá 2021.

• Việt Nam hưởng ứng Ngày Thế giới KHÔNG Thuốc lá

Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2012 và có hiệu lực từ ngày 01/5/2013. Hàng năm Bộ Y tế tổ chức Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá từ ngày 25/5 đến ngày 31/5 với nhiều hoạt động tích cực tuyên truyền về tác hại của thuốc lá nhằm loại bỏ thói quen hút thuốc trong nhân dân, tiến tới một xã hội khỏe mạnh với một môi trường sống trong lành không khói thuốc lá.

Năm nay hưởng ứng chủ đề của ngày Thế giới KHÔNG Thuốc lá, Bộ Y tế, Quỹ Phòng Chống tác hại thuốc lá tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm và định hướng kế hoạch hoạt động về tổ chức cai nghiện thuốc lá giai đoạn 2021-2022.

• Tác hại của thuốc lá

Khói thuốc lá chứa hơn 7000 chất, trong đó hàng trăm loại có hại cho sức khỏe, 70 chất gây ung thư, bao gồm chất gây nghiện và các chất gây độc tế bào, gây đột biến gen, chia làm 4 nhóm chính:

1. Nicotine: trong một điếu thuốc có chứa khoảng 1-3 mg nicotine, đây chính là chất gây nghiện;
2. Khí CO (Carbon monoxide): chiếm chỗ của khí oxy khi kết hợp với hồng huyết cầu trong máu làm cho cơ thể không đủ oxy để sử dụng;
3. Các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá: là những chất kích thích gây nên các thay đổi cấu trúc của niêm mạc phế quản. Phần lớn các thay đổi này có thể hồi phục được khi ngừng hút thuốc;
4. Các chất gây ung thư.

Vai trò gây bệnh của hút thuốc đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu trên thế giới cũng như ở Việt Nam, trong đó có nhiều bệnh nguy hiểm như:

• Ung thư: thuốc lá gây ra 90% các trường hợp ung thư phổi, những người hút thuốc lá 1 gói mỗi ngày sẽ dễ bị ung thư phổi gấp 10 lần so với người không hút thuốc lá; những người hút thuốc lá 2 gói/ngày thì dễ bị ung thư phổi gấp 25 lần. Ngoài ra là ung thư các cơ quan khác như thanh quản, lưỡi, vòm họng, thực quản, dạ dày, tuyến tụy, thận, bàng quang, cổ tử cung, vú,...
• Hô hấp: thuốc lá gây ra 75% các trường hợp phổi tắc nghẽn mạn tính, khí phế thũng, ngoài ra còn dễ bị hen suyễn, nhiễm trùng hô hấp.
• Tim mạch: khi hít khói thuốc vào sẽ gây ra một số tác động ngay lập tức lên tim và mạch máu, là nguyên nhân gây bệnh mạch vành, tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, bệnh Buerger (viêm tắc mạch máu chi).
• Sức khỏe sinh sản: ảnh hưởng bởi thuốc lá làm cho nam giới giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, biến dạng tinh trùng dễ dẫn đến vô sinh. Mẹ hút thuốc làm thai nhi chậm phát triển, dễ xảy ra các tai biến sản khoa như nhau bong non, nhau tiền đạo, sanh non, sảy thai… Đối với trẻ nhỏ do ảnh hưởng khói thuốc làm trẻ dễ bị còi xương, trí tuệ chậm phát triển, suy dinh dưỡng do bị giảm tiết sữa ở người mẹ,…
• Tác hại của thuốc lá đến làn da: lão hóa da nhiều nếp nhăn, ung thư da, bệnh vảy nến, chuyển màu da ngón tay, rụng tóc,…
• Tác hại của thuốc lá đến tai, mắt: gây điếc, mù mắt do thoái hóa võng mô, đục nhân mắt.
• Bệnh răng miệng: cao răng, sâu răng, răng ố vàng vì khói thuốc, viêm lợi, hơi thở hôi,…
• Ngoài ra còn gây loãng xương, loét dạ dày, khó ngủ và giảm thể lực cơ thể do thiếu oxy mạn tính…

• Lợi ích tuyệt vời khi bỏ thuốc lá

Theo thống kê, hằng năm Việt Nam có khoảng 40 nghìn người tử vong vì thuốc lá. Trong đó không chỉ là những người trực tiếp hút thuốc mà còn có cả những người bị chịu ảnh hưởng thụ động bởi khói thuốc lá như trẻ em, phụ nữ và người già.

Người hút thuốc lá cai nghiện càng sớm, lợi ích đạt được về sức khỏe càng cao đồng thời giảm thiểu được các gánh nặng về bệnh tật, kinh tế, xã hội.

Hút 01 điếu thuốc tức là đã tự mình làm mất đi 5,5 phút cuộc sống. Tuổi thọ trung bình của người hút thuốc ngắn hơn so với người không hút thuốc từ 05 đến 08 năm.

Mức độ tăng nguy cơ phụ thuộc vào tuổi bắt đầu hút (hút thuốc càng sớm thì nguy cơ càng cao), số lượng thuốc hút trung bình với đơn vị là bao/năm tính bằng cách lấy số bao thuốc hút trung bình hàng ngày nhân với số năm hút (số lượng thuốc hút bao/năm càng lớn thì nguy cơ càng cao) và thời gian hút càng dài thì nguy cơ cũng càng lớn.

Theo phân tích của các nhà khoa học nếu chúng ta bỏ thuốc trước tuổi 50 sẽ giảm được 50% nguy cơ chết trước 65 tuổi, giảm 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch sau khi bỏ thuốc được 1 năm, giảm 50% nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi sau khi bỏ thuốc 10 năm.

Đừng để thuốc lá tàn phá sức khỏe của bạn và người thân

Tuy vậy cai thuốc lá không phải là việc dễ dàng và đòi hỏi nhiều quyết tâm và nỗ lực. Cai thuốc lá khó, nhưng…Bạn có thể làm được! với sự hỗ trợ tư vấn và điều trị cai nghiện thuốc lá

Hiện nay đã có các mô hình tư vấn cai nghiện thuốc lá tại các cơ sở y tế và tại cộng đồng như Tổng đài tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí 18006606, Phòng tư vấn trực tiếp tại các bệnh viện trên cả nước.