NGÀY THẾ GIỚI PHÒNG CHỐNG LAO

Ý nghĩa của ngày thế giới phòng chống lao

Ngày 24 tháng 3 hàng năm được chọn là Ngày Thế giới phòng chống lao để đánh dấu sự kiện vào ngày này năm 1882 Tiến sĩ Robert Koch đã tìm ra vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis hay Bacille de Koch là nguyên nhân gây ra bệnh lao.

Bệnh lao là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 2 trong các bệnh nhiễm trùng, với khoảng 10 triệu bệnh nhân lao mắc mới hàng năm và gần 1,5 triệu người tử vong do lao trên toàn cầu. Việt Nam là quốc gia thứ 11 trong số 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao, lao kháng thuốc cao trên thế giới. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới WHO năm 2020 ước tính tại Việt Nam mỗi năm có 170.000 ca mắc mới và nếu không được chữa trị, mỗi người mắc lao sẽ lây nhiễm cho trung bình từ 10 - 15 người khác. Số tử vong do lao mỗi năm khoảng 12.000 người, chủ yếu do chưa được phát hiện và điều trị kịp thời.

 Ngày Thế giới phòng chống lao được tổ chức hàng năm với mỗi chủ đề cụ thể, chủ đề của Ngày Thế giới Phòng chống Lao năm nay (2021) là: “The clock is ticking - Đồng hồ đã điểm” nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng rằng bệnh Lao ngày nay vẫn là một dịch bệnh toàn cầu, chủ yếu ở các nước đang phát triển và  kêu gọi các cấp chính quyền, tổ chức xã hội dân sự, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đối tác trong nước và quốc tế cùng nỗ lực hành động loại trừ bệnh lao.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống Lao 24/3/2021 Việt Nam với chủ đề: “Chiến thắng COVID - Chấm dứt bệnh Lao!”, chủ đề muốn nêu rõ từ cuộc chiến chống COVID-19, mặc dù vẫn đang còn nhiều khó khăn, nhưng nếu các cấp chính quyền, các ban, ngành đoàn thể và cộng đồng cùng chung tay, chúng ta sẽ đẩy lùi được dịch bệnh COVID-19 và tiến tới mục tiêu chấm dứt bệnh Lao vào năm 2030. Những người bị Lao thường dễ bị nhiễm trùng bao gồm coronavirus mới và nguy cơ phát triển các biến chứng do COVID-19 nặng hơn, do tổn thương phổi từ trước.

Những điều bạn cần biết về bệnh Lao

• Nguyên nhân và đường lây bệnh:

Lao là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis) gây nên. Vi trùng lao có thể gây bệnh ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể:  lao phổi, lao xương, lao da, lao thận, lao màng não, lao hạch, v.v,  trong đó lao phổi là thể lao phổ biến nhất (chiếm 80 – 85%) và là nguồn lây chính cho người xung quanh.

Hiện nay một phần ba dân số thế giới đang bị nhiễm bệnh lao vì đa số những người bị nhiễm lao hoàn toàn không có biểu hiện gì, vi khuẩn lao có thể sống tiềm ẩn đợi đến lúc sức đề kháng của cơ thể suy yếu mới phát triển thành bệnh lao hoạt động và sẽ trở thành nguồn lây truyền bệnh cho nhiều người trong cộng đồng.

Lao phổi lây qua đường không khí: khi bệnh nhân lao phổi nói, nhất là khi ho hoặc hắt hơi, sẽ bắn ra chung quanh những hạt đàm nhỏ có chứa một số vi trùng lao, lơ lửng trong không khí một thời gian, như vậy những người tiếp xúc gần bệnh nhân sẽ có nguy cơ hít phải những hạt nhỏ gây nhiễm. May mắn ánh sáng trực tiếp của mặt trời tiêu hủy vi trùng lao nhanh chóng.

Do đó, Lao là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và còn đáng sợ hơn khi lây lan dễ dàng ra cộng đồng nếu bệnh nhân không được phát hiện bệnh sớm và chữa trị đúng cách.

• Người nghi lao phổi khi có các triệu chứng sau
• Ho kéo dài trên 2 tuần (ho khan, ho có đờm, ho ra máu) là triệu chứng nghi lao quan trọng nhất. Ngoài ra có thể:
• Gầy sút cân, kém ăn, mệt mỏi.
• Sốt nhẹ về chiều.
• Đổ mồ hôi ban đêm.
• Đau tức ngực, đôi khi khó thở.

• Nhóm nguy cơ cao cần chú ý vì dễ mắc bệnh lao:
• Người nhiễm HIV.
• Người tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây, đặc biệt trẻ em.
• Người mắc các bệnh mạn tính: loét dạ dày-tá tràng, đái tháo đường, suy thận mạn,...
• Người nghiện ma tuý, rượu, thuốc lá, thuốc lào.
• Người sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch kéo dài như corticoid, hoá chất điều trị ung thư,…

Nhưng khoảng 20% bệnh nhân bị lao phổi mà không có biểu hiện gì, chủ yếu phát hiện tình cờ khi kiểm tra sức khỏe hoặc khám một bệnh khác chụp phim phổi.

Phát hiện sớm bệnh Lao bằng cách nào?

1. X-quang phổi có độ nhạy cao, vì vậy được sử dụng rộng rãi để sàng lọc lao phổi cho tất cả người bệnh có triệu chứng hô hấp (ho, khạc đờm, khó thở…), đặc biệt ở người có nguy cơ cao như đái đường, người già, suy dinh dưỡng, nhiễm HIV, là một trong những cận lâm sàng bắt buộc cho khám sức khỏe định kỳ hàng năm. Tuy nhiên, độ đặc hiệu trên phim chụp X-quang không cao, vì vậy không nên chẩn đoán xác định lao phổi chỉ dựa vào phim X-quang đơn thuần.
2. Nhuộm soi đàm trực tiếp tìm vi khuẩn lao (AFB). Hiện nay chiến lược “HAI X” của Chương trình chống lao Quốc gia Việt Nam là chụp X-quang phổi sàng lọc sau đó xác định vi khuẩn lao bằng Xpert là xét nghiệm cho kết quả sau khoảng 2 giờ với độ nhậy và độ đặc hiệu cao.

Bệnh Lao có chữa khỏi được không?

Lao là một bệnh lây nhiễm, tuy nhiên ngày nay, với y học hiện đại, bệnh lao có thể được chữa khỏi hoàn toàn, nhưng bệnh nhân phải được bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt ngay sau khi được chẩn đoán, đặc biệt là những người lao phổi M (+), tức là người có vi trùng nhìn thấy trực tiếp trong đàm. Tuy nhiên, điều trị lao đòi hỏi thời gian dài, bệnh nhân cần phải hiểu và tuân theo những nguyên tắc điều trị là uống thuốc đủ liều lượng, đủ thời gian quy định và nhất thiết không được bỏ một cữ thuốc nào nhằm tránh hiện tượng kháng thuốc.

Chương trình chống lao Quốc gia của Việt Nam đã xây dựng được mạng lưới chống lao từ Trung ương đến Tỉnh, Huyện, Xã đảm bảo việc triển khai thực hiện công tác phát hiện lao và tổ chức quản lý điều trị lao.

Với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh nhân lao được theo dõi chụp X quang phổi, xét nghiệm đàm, cấp những loại thuốc kháng lao miễn phí ngay tại các trạm chống lao tại điạ phương nơi người bệnh cư trú.

Dự phòng lây nhiễm bệnh Lao

• Ngay tháng đầu sau sinh, tất cả trẻ đều phải tiêm phòng vắc-xin BCG nhằm giúp ngăn ngừa mắc bệnh lao.
• Mọi người khi ho kéo dài hơn 02 tuần cần đi khám, xét nghiệm đàm, chụp X quang phổi để phát hiện bệnh lao.
• Bị bệnh lao phải điều trị càng sớm càng tốt, tránh lây lan cho những người trong gia đình và người xung quanh. Người bệnh phải tuân thủ điều trị lao theo đúng hướng dẫn của thầy thuốc để đạt hiệu quả điều trị, tránh nguy cơ lây nhiễm (đặc biệt là khi còn ho khạc ra vi khuẩn lao, có xét nghiệm đàm AFB dương tính).
• Tránh lây nhiễm lao cho người xung quanh:
• Tốt nhất đeo khẩu trang liên tục trong 02 tháng đầu điều trị.
• Không khạc nhổ bừa bãi, rửa tay xà phòng thường xuyên.
• Đảm bảo vệ sinh môi trường nơi ở của người bệnh: thông khí tự nhiên (cửa ra vào, cửa sổ, ô thoáng), có ánh nắng.
• Thường xuyên phơi nắng đồ dùng cá nhân, chiếu, chăn, màn.
• Rèn luyện nâng cao sức khoẻ, đảm bảo dinh dưỡng hợp lý.

Phước An với sứ mệnh được chăm sóc sức khỏe người bệnh, luôn đồng hành với quý khách hàng bằng chương trình ưu đãi cho gói khám sức khỏe cơ bản.