TUẦN LỄ NHẬN THỨC VỀ KHÁNG THUỐC THẾ GIỚI NĂM 2023

Tuần lễ Nhận thức về Kháng Thuốc Thế giới (World AMR Awareness Week - WAAW) được tổ chức trên toàn thế giới từ ngày 18 đến ngày 24 tháng 11 hàng năm là một chiến dịch hành động toàn cầu nhằm nâng cao nhận thức của mọi người về việc sử dụng thuốc kháng sinh đúng cách, hợp lý, đồng thời tăng cường các biện pháp phòng ngừa nhằm giảm sự xuất hiện và lây lan của các tác nhân gây bệnh kháng thuốc.

Kháng sinh ra đời là bước tiến thần kỳ của y học, là cứu tinh của nhân loại vì hàng triệu người bị nhiễm trùng được cứu sống. Kháng sinh rất cần trong điều trị các bệnh nhiễm trùng, có khả năng tiêu diệt hoặc kìm hãm sự phát triển của một số loại vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng trong cơ thể người, động vật và thực vật.

Nhưng với sự lạm dụng kháng sinh, tình trạng kháng thuốc xảy ra và ngày càng gia tăng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo, kháng thuốc là một trong 10 mối đe dọa sức khỏe cộng đồng toàn cầu mà nhân loại phải đối mặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng của hàng triệu người mỗi năm, đồng thời còn là một thách thức lớn đối với công tác điều trị bệnh trong tương lai khi chúng ta chưa thể phát triển được loại kháng sinh mới vì việc nghiên cứu và sản xuất các thuốc kháng sinh mới rất khó khăn và tốn kém, đặc biệt là kháng sinh để điều trị cho người bệnh nhiễm vi sinh vật đa kháng.

Kháng Thuốc kháng sinh (AMR: AntiMicrobial Resistance) xảy ra khi vi khuẩn sau khi tiếp xúc với thuốc một thời gian có khả năng "tiến hóa" và thích nghi với thuốc làm cho kháng sinh sẽ không còn hiệu quả diệt khuẩn. Khi đó, bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, người bệnh cần được chữa trị bằng loại kháng sinh phổ rộng hơn, mạnh hơn, kéo dài thời gian và chi phí điều trị cao hơn. Người bệnh có nguy cơ tử vong, khi vi khuẩn trở nên “đa kháng” hoặc “siêu kháng thuốc” vì không còn loại thuốc điều trị nào hiệu quả.

Nguồn: Theo WHO

Các vi sinh vật kháng thuốc có thể lây lan trong quần thể người, động vật, thực vật và môi trường, ảnh hưởng đến tất cả mọi người, mọi lứa tuổi và mọi quốc gia. Đó là lý do Chủ đề của WAAW 2023 sẽ vẫn là “Cùng nhau ngăn chặn tình trạng kháng thuốc (Preventing Antimicrobial Resistance Together)” như năm 2022 nhằm kêu gọi sự hợp tác liên ngành phối hợp thực hiện các biện pháp thì mới mong đạt hiệu quả hạn chế tình trạng kháng thuốc ngày càng phổ biến.

Thế giới mỗi năm có hàng trăm ngàn người chết do kháng thuốc và phải trả chi phí hàng trăm tỷ đô la. Tổ chức y tế thế giới khuyến cáo “Không hành động hôm nay, ngày mai không thuốc chữa”.

Nguồn: Theo WHO

Theo đánh giá của WHO, Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ kháng thuốc kháng sinh cao nhất thế giới, do việc sử dụng kháng sinh không hợp lý tại các cấp của hệ thống chăm sóc sức khỏe, trong nuôi trồng thủy sản, trong chăn nuôi và trong cộng đồng.

• Lạm dụng kháng sinh: kháng sinh chiếm hơn 50% các thuốc dùng cho người. Kháng sinh không dùng để điều trị các bệnh do vi rút như cảm, cúm, sổ mũi,…
• Sử dụng thuốc kháng sinh không đúng cách, dùng thuốc sai liều, dùng thuốc không đủ thời gian đã làm gia tăng tình trạng kháng thuốc kháng sinh.
• Người bệnh tự ý mua kháng sinh, 88 - 97% các cửa hàng bán kháng sinh mà không có đơn thuốc của bác sĩ.
• Hậu quả của việc sử dụng kháng sinh tràn lan trong chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy sản là tồn dư thuốc trong sản phẩm đưa ra thị trường tiêu thụ.

Kháng kháng sinh ảnh hưởng đến tất cả mọi người, ở tất cả mọi lứa tuổi và ở mọi quốc gia. Vì vậy, chúng ta cần:

• Việc lạm dụng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi gia súc, gia cầm, thuỷ sản và cây trồng đã và đang góp phần gia tăng tình trạng kháng kháng sinh và sự lây lan của vi khuẩn kháng thuốc lên người thông qua môi trường và chuỗi thực phẩm.
• Vì sức khoẻ cộng đồng và sức khoẻ của chính bạn, hãy: