TUẦN LỄ TIÊM CHỦNG THẾ GIỚI 2022

Ý nghĩa của Tuần lễ Tiêm chủng Thế giới

    Trong lịch sử của nhân loại, con người thường bất lực trước những trận dịch lớn, như vào thế kỷ 20, bệnh đậu mùa đã giết chết hơn 300 triệu người, những người may mắn thoát chết thường bị mù mắt, chịu những di chứng đáng sợ. Và ngay ở thế kỷ 21 này, trong 2 năm xảy ra đại dịch COVID cũng đã cướp đi sinh mạng của hơn 6 triệu người trên toàn thế giới, còn ở Việt Nam tính đến sáng ngày 16/4/2022 đã có 42.924 ca tử vong trong số 10.394.533 người bị nhiễm COVID-19.

    Sự ra đời của các loại vắc xin đã chứng minh được hiệu quả to lớn trong việc khống chế, bảo vệ loài người thoát khỏi dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

    Ngược dòng thời gian vào năm 1796, bác sĩ Edward Jenner, người đã có công lao to lớn phát minh ra vắc xin đầu tiên chống lại đại dịch đậu mùa, một thảm họa y tế tại nước Anh lúc bấy giờ. Đến nay đã có 30 vắc xin phòng 40 bệnh truyền nhiễm, nhờ thế hàng năm đã cứu sống được khoảng 2 đến 3 triệu trẻ em.

    Tuy nhiên, có một thực tế đáng lo ngại là mặc dù những lợi ích to lớn từ vắc xin, hiện nay trên thế giới vẫn còn gần 20 triệu trẻ em không được tiêm các loại vắc xin mà chúng cần, nhiều gia đình đã từ chối hoặc trì hoãn việc tiêm chủng cho con em, trên mạng xã hội còn xuất hiện phong trào tẩy chay vắc xin. Đối với người trưởng thành, còn đông đảo người dân vẫn chưa thật sự quan tâm và nhận thức được tầm quan trọng của vắc xin nên hiện nay người lớn tuổi là nhóm người có tỷ lệ tiêm chủng thấp.

    Vì vậy, kể từ năm 2011 đến nay, sự kiện "Tuần lễ tiêm chủng thế giới" (World Immunization Week) là sáng kiến của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), được tổ chức vào tuần cuối cùng của tháng 4 từ ngày 24 đến ngày 30 tháng 4 hàng năm, nhằm nâng cao sự tin tưởng của mọi người vào lợi ích tiêm chủng, đồng thời kêu gọi các quốc gia đầu tư cho vắc xin, nhằm thúc đẩy việc sử dụng vắc xin để bảo vệ cộng đồng trước nguy cơ bệnh dịch.

    Chủ đề của Tuần lễ Tiêm chủng Thế giới năm 2022 là “Cuộc sống dài lâu cho tất cả mọi người” (Long Life for All) nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm chủng là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất để bảo vệ mọi người ở mọi lứa tuổi chống lại bệnh tật, làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, di chứng tàn phế, chi phí điều trị bệnh và tỷ lệ tử vong, đã cứu sống hàng triệu người, đem lại những lợi ích to lớn cho mỗi cá nhân và cả cộng đồng, đã được công nhận là một trong những can thiệp về sức khỏe thành công và chi phí hiệu quả nhất thế giới.

Lợi ích của Tiêm chủng

    Tiêm chủng chính là đưa vắc xin vào cơ thể con người với mục đích kích thích cơ thể sản sinh kháng thể chống lại những tác nhân xâm nhập vào cơ thể con người gây bệnh.

    Bản chất vắc xin là một chế phẩm sinh học đặc biệt có nguồn gốc từ các vi sinh vật gây bệnh hoặc độc tố của chúng hoặc do tổng hợp sinh học, đã được bào chế làm mất khả năng gây bệnh nhưng vẫn còn khả năng kích thích cơ thể sinh kháng thể bảo vệ. Về nguyên tắc tất cả các vắc xin đều phải đảm bảo được tính an toàn và hiệu lực cũng như phải trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt mới được đưa vào sử dụng.

“Việc nghiên cứu ra vắc xin phòng bệnh cho trẻ em và cả người lớn là một trong những thành tựu vĩ đại nhất của y học. Nhờ có vắc xin mà nhiều dịch bệnh nguy hiểm đã được khống chế và loại trừ. Trong đại dịch COVID-19, không ai có thể phủ nhận vai trò rất quan trọng và lợi ích to lớn của việc tiêm chủng: ở giai đoạn đầu khi chưa có vắc xin, thế giới và ngay tại Việt Nam chỉ trong vài tháng đã có hàng trăm ngàn người chết vì nhiễm COVID, là nỗi khủng hoảng kinh hoàng của các quốc gia: hệ thống y tế quá tải, phải giãn cách toàn xã hội, các ngành nghề dịch vụ bị ngưng hoạt động, nền kinh tế bị tê liệt,….”

Lợi ích của tiêm chủng đối với mỗi người:

    Ngày nay, ngay từ khi còn nhỏ chúng ta đã được tiêm đầy đủ các loại vắc xin cần thiết như viêm gan B, lao, bại liệt, bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm phổi và viêm màng não mủ do vi khuẩn Hib, sởi, viêm não Nhật Bản B, Rubella và vắc xin tả, thương hàn. Vắc xin đã giúp bảo vệ cho hàng triệu phụ nữ và trẻ sơ sinh không bị mắc uốn ván trong sản khoa. Ngoài ra tiêm chủng còn giúp bảo vệ sức khỏe cho cả người lớn như vắc xin phòng cúm, viêm phổi do phế cầu, viêm màng não do não mô cầu, phòng ung thư gan, ung thư cổ tử cung v.v.

• Giảm nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm
• Giảm tỉ lệ nguy cơ bị biến chứng, dị tật hoặc tử vong
• Trẻ sẽ phát triển khỏe mạnh, không bị các di chứng, dị tật gây ảnh hưởng đến thể chất và trí não.
• Chi phí cho tiêm chủng thấp rất nhiều so với chi phí điều trị nếu chẳng may nhiễm bệnh, tiết kiệm được tiền bạc, thời gian và công sức.

Lợi ích của tiêm chủng đối với toàn xã hội:

• Bảo vệ sức khỏe chung cho cộng đồng: tỷ lệ người mắc bệnh giảm, giảm khả năng lây lan bệnh trong xã hội, hạn chế xảy ra các vụ dịch lớn ảnh hưởng đến sức khoẻ và tính mạng của cộng đồng.
• Duy trì và phát triển nguồn nhân lực: những cá nhân được tiêm chủng, nhất là trẻ em sẽ phát triển khỏe mạnh để đi học, vui chơi, làm việc, tăng khả năng và năng suất lao động, đảm bảo nguồn nhân lực hiệu quả của mỗi quốc gia.
• Giảm gánh nặng kinh tế: vì khỏe mạnh, hạn chế ốm đau nên giảm chi phí khám chữa bệnh, giảm thời gian và công sức của gia đình, không phải chăm sóc người mắc bệnh cũng như tình trạng tàn phế, di chứng hay mất khả năng lao động do bệnh tật trong mỗi gia đình.

Chúng ta cần tiêm vắc xin để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình

1. Tiêm vắc xin phòng chống COVID-19:

    Vắc xin phòng COVID-19 có tác dụng giúp cơ thể kích hoạt hệ miễn dịch để nhận diện và tiêu diệt ngay khi vi rút SARS-CoV-2 xâm nhập vào cơ thể chúng ta. Kể từ mũi vắc xin phòng COVID-19 đầu tiên được tiêm cho cán bộ tuyến đầu chống dịch tại Hải Dương sáng ngày 8/3/2021, đến nay cả nước đã tiêm hơn 205 triệu liều vắc xin (thống kê trên cổng thông tin tiêm chủng vắc xin phòng COVID-19, đến 14h ngày 28/3/2022) và Việt Nam trở thành 1 trong 6 nước có tỉ lệ bao phủ vắc xin cao nhất trên thế giới...

    Nhờ đạt được tỷ lệ tiêm chủng cao, dù đại dịch COVID-19 chưa biến mất,  Việt Nam đã tự tin chuyển sang giai đoạn bình thường mới, gỡ bỏ phong tỏa, giãn cách xã hội, phục hồi nền kinh tế. Lợi ích của tiêm vắc xin ngừa COVID cho chúng ta thấy rõ hơn dù hiện nay biến thể Omicron lây lan nhanh, số người bị nhiễm tăng nhiều nhưng số mắc bệnh nặng nghiêm trọng và tử vong lại giảm đáng kể.   

    Nhất là đối với nhóm người cao tuổi và người mắc các bệnh nền, đặc biệt là mắc các bệnh mạn tính như: đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính/hen phế quản, ung thư, bệnh thận mạn tính, béo phì, thừa cân, tăng huyết áp..., chỉ có vắc xin là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ trước đại dịch COVID-19. Nguyên nhân do người cao tuổi, người mắc bệnh nền có sức đề kháng giảm, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, khi mắc bất kỳ thêm một bệnh khác thì bệnh sẽ trở nên nặng hơn, tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều so với người bình thường. Thống kê mới cho thấy, những người chưa được tiêm vaccine phòng COVID-19 có nguy cơ cao nhiễm COVID-19 và tăng 14 lần nguy cơ tử vong nếu mắc bệnh.

    Tổ chức Y tế Thế giới khẳng định vắc xin COVID-19 an toàn và tiêm vắc xin sẽ giúp bảo vệ cơ thể không bị mắc bệnh COVID-19 nghiêm trọng và tử vong. Một người sau khi tiêm vắc xin có thể gặp một số tác dụng phụ nhẹ, đó là những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang được bảo vệ. Gặp phải các phản ứng phụ sau khi tiêm vắc xin có nghĩa là vắc-xin đang hoạt động và hệ thống miễn dịch của bạn đang đáp ứng một cách bình thường.

    Lợi ích của tiêm chủng là rất lớn, lớn gấp nhiều lần so với rủi ro. Hiện nay trong quý 2 năm 2022, cả nước đang vào chiến dịch tiêm chủng cho nhóm trẻ từ 5 đến dưới 12 tuổi, để các em được an toàn, tung tăng đến trường học.

2. Tiêm vắc xin phòng chống những bệnh nguy hiểm:

    Trong khi thế giới tập trung vào các loại vắc xin mới phòng chống COVID-19, mọi người trong cộng đồng vẫn cần đảm bảo không bỏ sót việc tiêm chủng định kỳ. Để phòng bệnh, trẻ cần phải được tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch. Nếu trẻ không được tiêm chủng hoặc tiêm không đầy đủ, tiêm chủng muộn sẽ rất nguy hiểm dẫn đến trẻ có nguy cơ cao bị mắc bệnh do không có miễn dịch bảo vệ, nguy cơ dịch bệnh quay trở lại là rất lớn, gây nguy hiểm cho sức khỏe trẻ em và toàn thể cộng đồng.

• Đối với người lớn cũng cần tiêm một số vắc xin, đặc biệt người trên 65 tuổi, có bệnh lý hô hấp như COPD, hen phế quản, bệnh lý mạn tính như tiểu đường, suy tim... cần tiêm vắc xin phòng cúm hàng năm và vắc xin phòng viêm phổi do phế cầu.
  
  
• Vắc xin phòng bạch hầu - uốn ván - ho gà được khuyến cáo tiêm nhắc lại cho người lớn, người già để bảo vệ cơ thể đặc biệt là phòng ho gà tốt hơn. Vắc xin này cũng có thể được tiêm phòng cho phụ nữ mang thai từ 27 - dưới 35 tuần để phòng ho gà sớm cho trẻ sơ sinh.
  
  
• Vắc xin phòng thủy đậu, sởi - quai bị - rubella là 2 loại vắc xin cùng với vắc xin phòng cúm, phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván được khuyến cáo tiêm cho phụ nữ trước khi mang thai để bảo vệ người mẹ và tránh dị tật thai nhi.
  
  
• Vắc xin ngừa nhiễm vi rút viêm gan siêu vi B và vi rút HPV, nguyên nhân chính gây nên hai bệnh ung thư gan và ung thư cổ tử cung hàng đầu ở các nước đang phát triển, giúp ngăn chặn hàng triệu ca tử vong sớm.