ĐỊNH NGHĨA

Viêm nướu liên quan đến mảng bám răng là tổn thương viêm mạn tính xảy ra ở mô mềm xung quanh răng, nguyên nhân do vi khuẩn trong mảng bám răng gây ra. Tổn thương khu trú ở nướu, không ảnh hưởng tới xương ổ răng và xương răng.
Bệnh nha chu là hậu quả của sự lan rộng quá trình viêm khởi đầu ở nướu tới tổ chức quanh răng, gây phá hủy xương ổ răng , dây chằng nha chu và xương răng. Bệnh nha chu thường tiến triển nhiều năm, kéo dài.
NGUYÊN NHÂN
Các bệnh nướu được phân chia làm hai nhóm là các bệnh nướu do mảng bám răng và các tổn thương nướu không do mảng bám răng. Trong bài này chúng tôi đề cập đến bệnh viêm nướu chỉ do mảng bám răng với hai nhóm nguyên nhân:
- Viêm nướu chỉ do mảng bám răng, không có các yếu tố tại chỗ khác phối hợp.
- Viêm nướu do mảng bám răng với các yếu tố tại chỗ phối hợp làm tăng sự tích tụ mảng bám răng, đó là:
+ Hình thể răng bất thường, có nhú men răng gần chân răng.
+ Đường nứt xi măng: Có những đường như bị nứt chạy ngay dưới đường ranh giới men xi măng.
+ Chất trám thừa, cầu, mão răng sai quy cách.
+ Tiêu chân răng vùng cổ răng do sang chấn hoặc tổn thương tủy.

- Đây là bệnh đa yếu tố. Đó là kết quả của sự tương tác nhiều yếu tố phức tạp giữa vật chủ và các tác nhân nhiễm trùng.
- Bệnh nha chu liên quan với sự tích tụ của mảng bám vi khuẩn hay liên quan chặt chẽ với tình trạng vệ sinh răng miệng.
- Bệnh hầu như không liên quan với các thiếu hụt miễn dịch và tình trạng toàn thân bất thường.
- Một số bệnh toàn thân như đái tháo đường, các thay đổi về nội tiết hoặc các thiếu hụt miễn dịch có thể làm biến đổi đáp ứng của vật chủ đối với mảng bám răng đang tồn tại, làm tăng thêm tiến triển viêm quanh răng và làm tăng mức độ và phạm vi phá huỷ mô.
CHẨN ĐOÁN
Nha chu thường diễn biến qua hai giai đoạn là viêm nướu và viêm nha chu.

ĐIỀU TRỊ
- Hướng dẫn vệ sinh răng miệng, đây là yếu tố rất quan trọng nhằm loại trừ mảng bám răng là nguyên nhân gây bệnh.
- Làm sạch các chất bám trên bề mặt răng như cao răng, mảng bám và các chất mầu.
- Dùng nước súc miệng có tác dụng kìm khuẩn hoặc sát khuẩn.
- Loại bỏ các yếu tố tại chỗ phối hợp làm tăng sự tích tụ mảng bám răng.
- Phẫu thuật cắt, tạo hình nướu với những trường hợp nướu phì đại, xơ hóa.
- Loại bỏ hoặc giảm túi nha chu.
- Loại bỏ nhiễm khuẩn và làm ngừng hình thành mủ.
- Ngăn chặn sự phá huỷ mô mềm và xương.
- Làm giảm lung lay răng bất thường.
- Loại trừ khớp cắn sang chấn và thiết lập khớp cắn tối ưu.
- Phục hồi lại các tổ chức đã bị phá huỷ.
- Tạo lại đường viền nướu sinh lý để bảo vệ mô quanh răng.
- Ngăn ngừa tái phát bệnh.
- Giảm mất răng.
TIÊN LƯỢNG VÀ BIẾN CHỨNG
Nếu điều trị kịp thời mô nướu có thể phục hồi bình thường, tiên lượng tốt.
Nếu không được điều trị, viêm nướu có thể có các biến chứng sau:
- Áp xe nướu.
- Viêm quanh răng khu trú hoặc lan tỏa.
PHÒNG BỆNH
Để phòng bệnh viêm nướu do mảng bám răng cần thực hiện các biện pháp dưới đây:
- Vệ sinh răng miệng đúng phương pháp: Chải răng sau khi ăn, dùng các biện pháp cơ học khác để làm sạch bề mặt răng, nhất là vùng khe giữa hai răng như chỉ tơ nha khoa, tăm nước.
- Duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, hợp lý để tăng sức đề kháng.
- Khám răng định kỳ: Nên 6 tháng khám kiểm tra định kỳ để phát hiên sớm các bệnh răng miệng và loại trừ cao răng, mảng bám răng.