Viêm khớp dạng thấp (RA) có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng phổ biến nhất là từ 30 đến 50 tuổi. Khi bệnh khởi phát trong khoảng 60 đến 65 tuổi, y học gọi đây là viêm khớp dạng thấp khởi phát muộn hay RA ở người cao tuổi.
Dạng bệnh này có nhiều điểm khác biệt so với RA xuất hiện ở người trẻ tuổi — và cũng đặt ra những thách thức riêng trong việc điều trị.
Dù RA ngày càng phổ biến hơn khi tuổi tác tăng cao, những người phát bệnh muộn chỉ chiếm khoảng một phần ba trong tổng số người mắc bệnh này.
Có một số điểm khác biệt quan trọng giữa RA ở người cao tuổi và RA ở người trẻ hoặc trung niên:
Tỷ lệ mắc bệnh theo giới tính: Ở người cao tuổi, nam và nữ mắc RA với tỷ lệ gần như ngang nhau. Ngược lại, ở người trẻ, phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn đáng kể.
Triệu chứng xuất hiện đột ngột: RA ở người cao tuổi thường khởi phát rất nhanh — y học gọi là khởi phát cấp tính. Trong khi đó, RA ở người trẻ thường tiến triển âm thầm theo thời gian.
Khớp bị ảnh hưởng khác nhau: RA khởi phát muộn thường tấn công các khớp lớn như khớp vai. Còn RA ở người trẻ thường bắt đầu từ các khớp nhỏ như ngón tay và ngón chân.
Yếu tố dạng thấp (RF) ít phổ biến hơn: RF là một loại protein trong máu — nếu xét nghiệm dương tính, các protein này có thể tấn công mô lành của cơ thể. Khoảng 80% người mắc RA sớm có RF, nhưng tỷ lệ này thấp hơn ở người mắc RA muộn.
Nhìn chung, RA khởi phát muộn ít nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, nếu xét nghiệm dương tính với RF, bệnh có thể tiến triển mạnh hơn so với những người không có RF
Không chỉ là đau khớp — RA ở người cao tuổi còn biểu hiện qua nhiều triệu chứng khác. Bạn cần chú ý đến:
Các xét nghiệm máu cũng có thể cho thấy:
Việc chẩn đoán RA ở người cao tuổi không hề đơn giản. Bác sĩ cần xác định liệu đây thực sự là bệnh khởi phát muộn hay người bệnh đã âm thầm mang bệnh từ nhiều năm trước mà chưa phát hiện.
Thêm vào đó, các triệu chứng của RA khởi phát muộn rất dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, bao gồm:
Khó phân biệt nhất là giữa RA khởi phát muộn và viêm đa cơ dạng thấp (PMR), vì hai bệnh có triệu chứng đau nhức tương tự và cùng cho kết quả xét nghiệm CRP, ESR tăng cao.
Mục tiêu điều trị là đưa bệnh vào giai đoạn thuyên giảm — tức là giảm hoạt động của bệnh xuống mức thấp nhất có thể. Điều này giúp ngăn chặn tổn thương khớp và duy trì khả năng vận động bình thường.
Bác sĩ thường sử dụng các loại thuốc tương tự như điều trị RA sớm, bao gồm:
Tuy nhiên, điều trị ở người cao tuổi gặp nhiều thách thức hơn, đặc biệt khi người bệnh đang dùng thuốc cho nhiều bệnh lý khác cùng lúc — điều này làm tăng nguy cơ tương tác thuốc và phản ứng bất lợi.
Tác dụng phụ của thuốc cũng là mối lo ngại lớn: NSAIDs có thể tăng nguy cơ gặp vấn đề về tim, não, tiêu hóa và thận. Corticosteroid làm tăng nguy cơ mắc bệnh tăng nhãn áp (glaucoma), loãng xương và nhiều vấn đề sức khỏe khác.
RA khởi phát muộn có thể không phải là nguyên nhân duy nhất gây đau khớp ở người cao tuổi — thoái hóa khớp cũng là một yếu tố phổ biến. Ngay cả khi dùng thuốc điều trị RA, đôi khi thuốc vẫn chưa đủ để giảm đau và duy trì chức năng khớp.
Vận động nhẹ nhàng có thể giúp ích rất nhiều, dù bạn trước đây chưa quen tập thể dục hay khả năng đi lại còn hạn chế. Hãy trao đổi với bác sĩ về các lựa chọn phù hợp, chẳng hạn như:
Video liên quan: