Cholesterol 101 - Những hiểu lầm về cholesterol

lượt xem 755 lượt xem     Thứ tư, 03 tháng 04, 2019 15:26
  • Cholesterol là gì?

cholesterol-la-gi

Chúng ta thường liên hệ Cholesterol với thực phẩm nhiều dầu mỡ, nhưng phần lớn hợp chất sáp (waxy substance) được tạo ra bởi chính bản thân chúng ta.  Gan sản xuất 75% lượng cholesterol lưu thông trong máu chúng ta, 25% còn lại đến từ thức ăn.

Ở nồng độ bình thường, cholesterol thường đóng 1 vai trò quan trọng trong việc giúp các tế bào làm công việc của nó. Nhưng nồng độ cholesterol đang bấp bênh cao hơn tại 100 triệu người Mỹ.



  • Triệu chứng nồng độ cholesterol cao

Nồng độ cholesterol cao không gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Nhưng nó gây ra những tiềm ẩn nguy hiểm trong cơ thể.

Thời gian sau, quá nhiều cholesterol sẽ dẫn đến sự tích tụ của mảng bám trong động mạch. Thường được gọi là chứng xơ vữa động mạch, tình trạng này gây hẹp lòng mạch làm hạn chế lưu lượng máu trong đó và có thể là nguồn cơ cho các bệnh tim mạch. Tin mừng là nồng độ cholesterol cao được phát hiện 1 cách đơn giản, và có nhiều cách điều chỉnh nồng độ giảm xuống.

  • Kiểm tra nồng độ cholesterol

trieu-chung-kiem-tra-nong-do-cholesterol

Những người trên 20 tuổi nên kiểm tra mức cholesterol ít nhất bốn đến sáu năm một lần. Đây chỉ đơn giản là xét nghiệm máu, thường được gọi là kiểm tra bộ mỡ lúc đói (kiểm tra lượng mỡ). Nó đo các dạng cholesterol khác nhau đang lưu thông trong máu sau khi bạn không dùng bữa trong vòng từ 9 đến 12 tiếng. Kết quả cho bạn thấy nồng độ cholesterol "xấu", cholesterol "tốt"chất béo trung tính.

Hướng dẫn về cholesterol đã thay đổi theo thời gian. Yếu tố quan trọng nhất không nhất thiết phải được đo bởi con số mà là nguy cơ chung của bạn đối với bệnh tim và / hoặc đột quỵ.



  • Cholesterol "Xấu"

Hầu hết cholesterol trong máu được mang theo bởi các protein được gọi là lipoprotein mật độ thấp hoặc gọi là LDL. Đây được gọi là cholesterol xấu vì nó kết hợp với các chất khác để làm tắc nghẽn động mạch.

Một chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa có xu hướng làm tăng nồng độ cholesterol LDL. Đối với hầu hết mọi người, điểm LDL dưới 100 là khỏe mạnh, nhưng những người mắc bệnh tim mạch có thể cần dùng thuốc để giảm LDL.

cholesterol-xau-tot-hdl-ldl



  • Cholesterol "Tốt"

Một phần ba lượng cholesterol trong máu được thực hiện bởi các lipoprotein mật độ cao hoặc gọi là HDL. Đây được gọi là cholesterol tốt vì nó giúp loại bỏ cholesterol xấu, ngăn chặn sự tích tụ bên trong các động mạch.

Nồng độ cholesterol HDL càng cao thì càng tốt. Những người có quá ít khả năng mắc bệnh tim mạch. Ăn chất béo lành mạnh, chẳng hạn như dầu ô liu, có thể giúp tăng cholesterol HDL.



  • Triglyceride

Cơ thể chuyển đổi lượng calo, đường và chất cồn dư thừa thành triglyceride, một loại chất béo được mang trong máu và được lưu trữ trong các tế bào mỡ trên khắp cơ thể. Những người thừa cân, không hoạt động, hút thuốc hoặc nghiện rượu nặng có xu hướng có chất béo trung tính cao, cũng như những người ăn chế độ ăn rất nhiều chất đường (tinh bột).

Điểm triglyceride từ 150 trở lên khiến bạn có nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa, có liên quan đến bệnh tim mạchtiểu đường.



  • Cholesterol toàn phần

Cholesterol toàn phần đo sự kết hợp của LDL, HDL và VLDL (mật độ lipoprotein rất thấp) trong máu của bạn. VLDL là tiền chất của LDL, cholesterol xấu. Tổng lượng cholesterol của bạn nên được theo dõi cùng với các yếu tố nguy cơ đau tim khác.



  • Cholesterol trong thực phẩm

cholesterol-trong-thuc-an-thuc-pham

Thực phẩm giàu cholesterol, như trứng, tôm và tôm hùm không còn bị cấm hoàn toàn. Nghiên cứu cho thấy rằng: Đối với hầu hết mọi người, cholesterol chúng ta ăn chỉ có ảnh hưởng nhỏ đến nồng độ cholesterol trong máu. Một số ít người là "người phản ứng", có nồng độ máu tăng vọt sau khi ăn trứng. Nhưng đối với hầu hết, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa là mối quan tâm lớn hơn cả.

Giới hạn cholesterol hàng ngày là 300 mg cho người khỏe mạnh200 mg cho những người có nguy cơ cao hơn. Một quả trứng có 186 mg cholesterol.



  • Cholesterol và tiền sử gia đình

Cholesterol đến từ 2 nguồn -- cơ thể và thực phẩm – và một trong hai có thể góp phần làm tăng cholesterol. Một số người thừa hưởng gen gây sản xuất quá nhiều cholesterol. Đối với những người khác, chế độ ăn uống là thủ phạm chính.

Chất béo bão hòa và cholesterol xuất hiện trong thực phẩm có nguồn gốc động vật, bao gồm thịt, trứng và các sản phẩm từ sữa. Trong nhiều trường hợp, cholesterol cao bắt nguồn từ sự kết hợp của chế độ ăn uống và gen di truyền.



  • Những yếu tố nguy cơ nào dẫn đến tăng cholesterol

Một số yếu tố có thể khiến nồng độ cholesterol của bạn cao:

cholesterol-risks-nguy-co

  • Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và cholesterol
  • Tiền sử gia đình có cholesterol cao
  • Thừa cân hoặc béo phì
  • Ngày càng lớn tuổi



  • Cholesterol và giới tính

Cho đến khi mãn kinh, phụ nữ thường có nồng độ cholesterol toàn phần thấp hơn nam giới cùng tuổi. Họ cũng có nồng độ cholesterol HDL tốt cao hơn. Một lý do là estrogen: Nội tiết tố sinh dục nữ làm tăng nồng độ cholesterol HDL.

Sản xuất estrogen đạt đỉnh trong những năm sinh nở và giảm xuống trong thời kỳ mãn kinh. Sau 55 tuổi, nguy cơ phát triển cholesterol cao của phụ nữ bắt đầu tăng lên.



  • Cholesterol và trẻ em

Có bằng chứng cho thấy cholesterol có thể bắt đầu làm tắc nghẽn các động mạch trong suốt thời thơ ấu, dẫn đến chứng xơ vữa động mạch và bệnh tim sau này trong cuộc sống.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo trẻ em và thanh thiếu niên có lượng cholesterol cao nên áp dụng các biện pháp để đưa nó xuống. Lý tưởng nhất là tổng lượng cholesterol nên dưới 170 ở những người từ 2 đến 19 tuổi.



  • Tại sao Cholesterol cao lại là vấn đề?

Cholesterol cao là một trong những yếu tố nguy cơ chính của bệnh động mạch vành, đau tim và đột quỵ. Nó cũng xuất hiện để tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

Như chúng ta đã thấy trước đó, cholesterol cao dẫn đến sự tích tụ mảng bám làm hẹp các động mạch. Điều này là nguy hiểm vì nó có thể hạn chế lưu lượng máu. Nếu máu cung cấp cho một phần của tim hoặc não bị cắt đứt hoàn toàn, kết quả là một cơn đau tim hoặc đột quỵ.



  • Giảm Cholesterol

giam-cholesterol

  • Ăn nhiều chất xơ

Thay đổi chế độ ăn uống một cách mạnh mẽ để chống lại cholesterol cao. Nếu bạn đã từng tự hỏi tại sao một số loại ngũ cốc tuyên bố là tốt cho tim, thì đó là chất xơ. Chất xơ hòa tan có trong nhiều loại thực phẩm giúp giảm LDL, cholesterol xấu.

Các nguồn chất xơ hòa tan tốt bao gồm bánh mì và ngũ cốc nguyên hạt, bột yến mạch, trái cây, trái cây khô, rau và các loại đậu như đậu thận

  • Bạn nên biết về lượng chất béo phù hợp cho bản thân

Không quá 35% lượng calo hàng ngày của bạn đến từ chất béo. Nhưng không phải tất cả các chất béo đều như nhau. Chất béo bão hòa - từ các sản phẩm động vật và dầu nhiệt đới - tăng cholesterol LDL. Chất béo chuyển hóa mang một gấp đôi, tăng cholesterol xấu, trong khi loại tốt bị gỉam.

Hai chất béo xấu này được tìm thấy trong nhiều món nướng, thực phẩm chiên (bánh rán, khoai tây chiên, khoai tây chiên), bơ thực vật và bánh quy.

Chất béo không bão hòa có thể làm giảm LDL khi kết hợp với sự thay đổi chế độ ăn uống lành mạnh khác. Chúng được tìm thấy trong bơ, dầu ô liu và dầu đậu phộng

  • Chất đạm thông minh

Thịt và sữa nguyên chất béo cung cấp nhiều chất đạm (protein), nhưng chúng cũng là nguồn cung cấp cholesterol chính. Bạn có thể giảm cholesterol LDL bằng cách chuyển sang protein đậu nành, chẳng hạn như đậu phụ, trong một số bữa ăn.

Cá là một lựa chọn tuyệt vời. Một số loại cá, như cá hồi, rất giàu axit béo omega-3, có thể cải thiện mức cholesterol. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo nên ăn cá ít nhất hai lần một tuần.

  • Chế độ ăn Low-carb (ít tinh bộ)

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy chế độ ăn kiêng low-carb có thể tốt hơn chế độ ăn ít chất béo để cải thiện nồng độ cholesterol.

Trong một nghiên cứu kéo dài hai năm do Viện Y tế Quốc gia tài trợ của Mỹ, những người theo kế hoạch low-carb có nồng độ HDL (cholesterol tốt) tốt hơn đáng kể so với những người theo kế hoạch ít béo.

  • Từ bỏ thuốc lá

Từ bỏ thuốc lá là việc khó khăn, nhưng đây là một những lý do để thử. Khi bạn ngừng hút thuốc, lượng cholesterol tốt của bạn có khả năng cải thiện tới 10%.

Bạn có thể thành công hơn nếu bạn kết hợp một số biện pháp cai thuốc lá. Hãy nói chuyện với bác sĩ để có những lựa chọn tốt nhất cho bạn.

  • Tập thể dục

Nếu bạn là người khoẻ mạnh nhưng không phải tuýp người năng động, hãy bắt đầu với chương trình tập thể dục nhịp điệu có thể cải thiện cholesterol tốt đạt đến 5% trong 2 tháng đầu. Các bài tập thể dục cơ bản cũng làm giảm cholesterol xấu.

Hãy chọn 1 hoạt động giúp bạn cải thiện nhịp tim, như là chạy bộ, bơi lội, hoặc đi bộ nhanh, và mỗi bài vận động cần ít nhất 30 phút mỗi ngày trong tuần.  Nó không phải là 30 phút liên tục tiếp theo; như là 2 lần đi bộ 15 phút là tốt.

dieu-tri-cholesterol



  • Điều trị
    • Thuốc

Nếu gia đình bạn có tiền sử cholesterol cao, chế độ ăn và tập thể dục có thể không giúp bạn đạt được kỳ vọng cải thiện cholesterol như bạn mong muốn.Trong trường hợp đó, thuốc có thể giúp bạn cải thiện thêm nồng độ cholesterol.

Statins luôn là lựa chọn đầu tiên. Nó có thể chặn việc sản xuất cholesterol của gan. Những lựa chọn khác gồm các chất ức chế hấp thu cholesterol và axit mật. Bác sĩ sẽ khuyến cáo bạn về việc điều trị kết hợp các loại thuốc này cùng nhau

  • Các thực phẩm bổ sung (Thực phẩm chức năng)

Một số chất bổ sung có thể giúp cải thiện được nồng độ cholesterol. Chúng bao gồm sterol thực vật, lúa mạch và yến mạch, chất xơ và trà xanh.



  • Các loại thảo dược

Một số nghiên cứu cho thấy tỏi có thể loại bỏ vài phần trăm tổng lượng cholesterol (cholesterol toàn phần). Nhưng thuốc tỏi có thể có tác dụng phụ và có thể có tương tác với thuốc.

Các loại thảo mộc khác có thể làm giảm cholesterol bao gồm:

  • Hạt cà ri
  • Chiết xuất lá atisô
  • Cỏ ba lá
  • Húng thánh

 

  • Bạn nên giảm cholesterol như thế nào?

Nhiều người có thể giảm nồng độ cholesterol thông qua sự kết hợp giữa thuốc và thay đổi lối sống.

Nhưng thấp như thế nào là đủ? Hướng dẫn gần đây không có 1 mục tiêu cụ thể.

Nếu bạn bị tiểu đường, có nguy cơ mắc bệnh tim cao hoặc bạn đã mắc bệnh động mạch vành, bạn có thể sẽ được sử dụng một loại thuốc gọi là statin để giảm cholesterol.



  • Có thể đảo ngược sự nguy hiểm?

Phải mất nhiều năm để cholesterol cao làm tắc nghẽn các động mạch với mảng bám. Nhưng có bằng chứng cho thấy xơ vữa động mạch có thể đảo ngược, ít nhất là ở một mức độ nào đó.

Bác sỹ y khoa Dean Ornish đã công bố những nghiên cứu cho thấy là chế độ dinh dưỡng nhiều thực vật và ít dầu mỡ, kiểm soát căng thẳng và tập thể dục vừa phải có thể làm giảm sự tích tụ bên trong các động mạch vành. Một nghiên cứu khác ủng hộ ý kiến ​​cho rằng giảm lượng cholesterol lớn có thể phần nào giúp mở các động mạch bị tắc.

*** Nguồn: WebMd


Thống kê truy cập
Lượt truy cập / ngày: đang tải dữ liệu
Lượt truy cập / tuần: đang tải dữ liệu
Lượt truy cập / tháng: đang tải dữ liệu
Tổng lượt truy cập: đang tải dữ liệu
Số lượt online: đang tải dữ liệu

Back to Top