Những thực phẩm cần lưu ý khi bị gout

Bệnh gout (bệnh gút hoặc thống phong) là một loại bệnh viêm khớp thường gặp, xảy ra do tăng sản xuất acid uric nội sinh, giảm đào thải acid uric ở thận, hoặc do ăn quá nhiều thực phẩm chứa nhiều purin như các loại thịt đỏ và hải sản. Mặc dù không có chế độ ăn uống cụ thể nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn cơn gout cấp. Tuy nhiên, một chế độ ăn uống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát bệnh tốt hơn.

Một số loại thực phẩm được biết là góp phần gây ra cơn đau gout (gút), trong khi những loại khác có thể giảm các triệu chứng của bạn. Bạn đã sẵn sàng thay thế bia và hải sản bằng cà phê và sữa chua chưa?

Sau khi dùng bữa tối ngon miệng vào hôm trước, bạn thức dậy với ngón chân cái khó chịu - bị viêm, nhói và đỏ. Bạn có thể bị gout (gút)?

Bệnh gout (gút) là gì?

Gout (Gút) là dạng bệnh viêm khớp thường xuất hiện ở nam giới độ tuổi từ 40T và nữ giới sau mãn kinh, theo Arthritis Foundation (Hiệp hội Viêm Khớp).

Nó gây ra bởi sự tích tụ axit uric, một sản phẩm phụ của các hóa chất được gọi là purin được tìm thấy trong các tế bào của cơ thể bạn - và trong nhiều loại thực phẩm.

Đối với người bị bệnh gout (gút), axit uric tích tụ trong máu nhanh hơn trong thận có thể loại bỏ và đào thải qua nước tiểu. Cứ 1 lần axit uric tích tụ trong máu, nó như những viên tinh thể như kim ở xung quanh các khớp, thường là ngón chân cái. Vậy kết quả là gì? Gây đau đớn tột cùng.

Gout (gút) thường gây ra những cơn đau tăng dần trong vòng 12 đến 24 giờ và sau đó tự hết. Bạn có thể chỉ bị cơn đau do gout (gút) 1 lần trong đời, hoặc thỉnh thoảng mới bị lại mỗi vài năm. Nhưng một số người lại trải qua những cơn gout (gút),  tái phát nhiều lần và ngày càng nặng hơn theo thời gian.

Để xác định chẩn đoán bạn có phải bị gout (gút), bạn sẽ cần thực hiện lấy mẫu dịch ở khớp làm xét nghiệm để xác định tinh thể axit uric, theo Joan M. Von Feldt, MD, bác sĩ thấp khớp và giáo sư y khoa danh dự tại Đại học Y khoa Pennsylvania Perelman ở Philadelphia.

Nhưng bác sĩ của bạn có thể chắc chắn bạn bị gout (gút) dựa vào triệu chứng và bề mặt của khớp - sẽ khuyến cáo bạn thay đổi chế độ ăn, hoặc thậm chí là kê đơn thuốc.

Bs. Von Feldt lưu ý rằng thay đổi chế độ ăn là quan trọng trong việc kiểm soát bệnh, nó có thể không giải quyết được triệt để các triệu chứng. “Vài bệnh nhân có thể cần thiết ăn theo chế độ không có chất purine, không cồn nhưng vẫn bị từng đợt gout (gút)”. “Bạn có thể không cần thiết kiểm soát gout (gút) bằng chế độ ăn”, Bs. Von Feldt cho hay thêm.

Và hơn thế, theo Bs. Von Feldt là chất lượng cuộc sống cũng quan tọng trong việc điều trị gout (gút) – bao gồm cả việc có thể ăn đa dạng thực phẩm ở mức trung bình. Nếu bạn không thể theo 1 chế độ ăn bình thường dù không có bị gout (gút), “Vậy thì bạn có thể điều chỉnh thuốc đang dùng hoặc cần thiết có thể đổi thuốc mới”.

Trong khi chỉ thay đổi mỗi chế độ ăn có thể không loại bỏ được các cơn đau do gout (gút), nhưng điều đó vẫn quan trọng để biết thực phẩm nào chống bệnh gout (gút) – và tránh hoặc hạn chế dùng những thực phẩm gây ra các cuộc tấn công hoặc làm cho cơn đau của bạn tồi tệ hơn. Sau đây là thực phẩm tốt và không tốt dành cho người bị bệnh gout (gút).

Thực phẩm phổ biến gây bệnh gout

Thực phẩm gây kích ứng bệnh gout sẽ ảnh hưởng khác nhau đối với mỗi người. Không có gì đảm bảo một loại thực phẩm gây ra một cuộc tấn công đau đớn ở một người cũng sẽ ảnh hưởng như thế đến người khác - hoặc thậm chí cùng một người vào một thời điểm khác. Nhưng một số loại thực phẩm và đồ uống, nói chung, đã được chứng minh là làm tăng nguy cơ tấn công bệnh gout (gút).

1. Thức uống có cồn, đặc biệt là bia
   Kể cả bia và sản phẩm chưng cất đều có liên quan đến các cơn đau do gout (gút), gồm các cơn tái phát, theo Bệnh viện Mayo. Nhưng nhiều nguyên do chưa rõ, 1 người tiêu thụ rượu ở mức trung bình không làm gia tăng các nguy cơ.
   
   

   Thức uống có cồn ảnh hưởng đến việc thận loại bỏ axit uric trong máu, nhưng các thành phần khác có trong đó cũng ảnh hưởng tốt đến nồng độ axit uric có trong máu. Một nghiên cứu ghi nhận tình trạng sức khoẻ của hơn 78,000 người Nhật tham gia đã cho thấy những người thường xuyên uống bia sẽ có nồng độ axit uric sạch trong máu cao hơn so với những người không uống, trong khi những người uống rượu ở mức trung bình và những người chỉ uống rượu sake lại hầu như không có gia tăng nồng độ axit uric. Thông thường, bia là cũng có thể là nguyên nhân gây ra các cơn đau do gout (gút), vì chúng có chất cồn, có lượng purine cao - chất có thể phá vỡ axit uric. Vì lý do này, bệnh viện Mayo khuyến cáo mọi người đang bị bệnh gout (gút) hạn chế uống bia - thậm chí bạn đang không bị các cơn đau do gout (gút). Tránh xa tất cả thức uống có cồn trong thời gian bị đau do gout (gút).

2. Thịt nội tạng
   

   Thịt nội tạng như gan, thận và bánh ngọt (tên gọi của phần tuyến ức hay tuyến tuỵ) đều có lượng purines cao và có thể góp phần tăng nồng độ axit uric.
   
   

   Trong 1 nghiên cứu, các nhà khoa học phát hiện khi dùng nhiều thịt nội tạng, thịt chế biến sẵn và hải sản đều có liên quan đến việc tăng nguy cơ khi chẩn đoán về nồng độ axit uric cao, ngay cả sau khi bạn đã điều chỉnh các yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gout (gút). So với nhóm người ít ăn loại thực phẩm này (chiếm ¼ số người tham gia nghiên cứu), những người dùng nhiều nhất có khả năng được chẩn đoán nồng độ axit uric cao hơn 50%.

   Nồng độ axit ucric máu cao, hoặc gọi tăng axit uric máu, thường không gây ra triệu chứng nhưng có thể dẫn đến bệnh gout ở một số người.
   

   
   
3. Hải sản
   

   Một số loại hải sản có hàm lượng purines cao, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout (gút). Động vật có vỏ như tôm, tôm hùm và sò điệp rơi vào nhóm này, cũng như cá cơm, cá trích, cá mòi và cá ngừ.

   Nhưng purin có thể không phải là toàn bộ câu chuyện khi nhắc đến hải sản và nguy cơ mắc bệnh gút.

   Một nghiên cứu chỉ ra rằng nhóm hơn 12,000 người trưởng thành ở Mỹ không hề có bất mối kiên hệ giữa việc tiêu thụ hải sản giàu chất béo axit omega-3 – ví dụ như cá cơm, cá mòi, cá trích (nhỏ) và cá hồi – với bệnh gout (gút).

   Nhưng khi tiêu thụ các loại hải sản có hàm lượng omega-3 thấp, như tôm và tôm hùm, nó lại liên quan đến việc nguy cơ cao bị bệnh gout (gút). Những kết quả này gợi ý rằng axit béo omega-3 có thể có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh gout, giúp chống lại nguy cơ mắc bệnh gout cao hơn do purin gây ra.

   
   
   
4. Thức uống có đường
   

   Uống các loại đồ uống có đường như nước ngọt có liên quan đến việc tăng cân, và điều này lại liên quan đến nguy cơ cao mắc bệnh gout.

   Theo các nhà nghiên cứu, các bằng chứng cho thấy rằng mỗi lần tiêu thụ thêm một phần đồ uống có đường hàng tuần có liên quan đến việc tăng 4% nguy cơ mắc bệnh gout, cũng như tăng 4% nguy cơ tử vong do tất cả các nguyên nhân. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng bằng chứng này được coi là có giá trị thấp so với nhiều nghiên cứu khoa học khác.

Thực phẩm dành cho người bị gout (gút)

Dinh dưỡng để phòng ngừa cơn gút không chỉ đơn giản là tránh hoặc bổ sung một số loại thực phẩm cụ thể mà còn là tuân theo một chế độ ăn uống lành mạnh tổng thể với trọng lượng khẩu phần ăn vừa phải. Tuy nhiên, vẫn có một số thực phẩm lành mạnh có khả năng đặc biệt hữu ích trong việc giảm mức axit uric và triệu chứng của bệnh gút.

1. Rau củ, cây họ đậu và trái cây

   Dưỡng chất chất xơ, carbohydrate phức hợp, và các dưỡng chất khác có trong rau củ và cây họ đậu (đậu và đậu Hà Lan) cùng nhiều loại trái cây hỗ trợ duy trì cân nặng lành mạnh và giảm viêm trong cơ thể bạn, có thể giảm các triệu chứng gout. Theo Mayo Clinic, ngay cả những loại rau củ có hàm lượng purine cao — như rau bina và măng tây — cũng không được chứng minh là làm nặng thêm các triệu chứng gout.

   Đặc biệt, quả anh đào có thể mang lại một số lợi ích bảo vệ chống lại các triệu chứng gout. Một nghiên cứu tổng quan trong sáu nghiên cứu khác nhau đã phát hiện rằng, những người tham gia bị gout (gút) tiêu thụ nước ép hoặc chiết xuất từ quả anh đào có ít các đợt tấn công do gout (gút) hơn so với những người không tiêu thụ các sản phẩm này. Cụ thể, việc tiêu thụ nước ép anh đào chua có liên quan đến mức acid uric trong máu thấp hơn.

   
   

2. Nước lọc
   

   Duy trì cân bằng nước trong cơ thể bằng cách uống nước hoặc trà không có hương vị trong suốt cả ngày có thể giúp loại bỏ axit uric ra khỏi cơ thể bạn.

   Nó có thể còn có nhiều lợi ích khác. Một nghiên cứu cho thấy những người tham gia có mức axit uric trung bình, thường uống ít nước (dưới 500ml) hàng ngày có liên quan đến việc tăng độ cứng động mạch — một chỉ số chính cho thấy sức khỏe tim mạch kém hơn — kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác như tuổi tác cao hơn và huyết áp cao hơn.

   
   
   

3. Thực phẩm từ sữa ít béo
   

   Thực phẩm từ sữa ít chất béo lại có liên quan đến nồng độ axit uric thấp và nguy cơ bị gout (gút) cũng thấp, theo American College of Rheumatology (Hội Thấp khớp học Hoa Kỳ).

   Thực phẩm từ sữa có hiệu quả trong việc ngừa gout (gút) theo 1 số nghiên cứu. Một nghiên cứu đã chứng minh việc uống từ 2 đến 4 ly sữa hoặc 2 tách sữa chua hàng tuần đều có tác dụng làm giảm nguy cơ rủi ro bị gout (gút).

   
   

   Một đánh giá khác lại cho thấy tiêu thụ nhiều sản phẩm từ sữa có liên quan đến việc giảm nguy cơ bị gout đến 44%.
   
   

4. Cà phê
   

   Cùng với những nghiên cứu mối liên quan giữa việc tiêu thụ sữa và sữa chua với việc giảm nguy cơ bị gout (gút) cho thấy việc uống cà phê thường có thể ngừa bệnh gout (gút). Các nhà nghiên cứu cho hay việc uống ít nhất 4 tách cà phê mỗi ngày có liên quan đến việc nồng độ axit uric thấp và nguy cơ gout (gút) thấp.

   Một đánh giá khác cho thấy những người tham gia có mức tiêu thụ cà phê cao nhất ít có khả năng phát triển bệnh gút hơn 53%.
   

   Các nhà nghiên cứu cho hay việc uống ít nhất 4 tách cà phê mỗi ngày có liên quan đến việc nồng độ axit uric thấp và nguy cơ gout (gút) thấp.

Điều quan trọng

Thay đổi chế độ ăn uống có thể không đủ để ngăn ngừa các cơn gout, nhưng chúng có thể là một phần quan trọng trong việc quản lý tình trạng này. Nếu bạn cứ bị cơn đau gout (gút) tái lại nhiều lần, bạn cố gắng cắt bỏ các thực phẩm thường gây ra cơn gout như bia và hải sản, và tăng cường dùng trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên cám, sản phẩm từ sữa ít béo, các thực vật họ đậu và hạt. Bạn nên đến gặp bác sĩ để được tư vấn và điều trị bệnh gout (gút) có thể giúp bạn kiểm soát được các triệu chứng. 

*** Nguồn: Everyday Health

*** Bài liên quan: 

• Gout có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường
• 6 biện pháp tự nhiên để điều trị bệnh Gout (Gút)